SİVİL YAŞAM DERNEĞİ
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER
EKONOMİK VE SOSYAL KONSEY
(UN ECOSOC)
DANIŞMANLIK STATÜSÜNE SAHİPTİR.

Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi Danışmanlık Statüsü Nedir?

Derneğimiz 2017 yılında bir Birleşmiş Milletler organı olan Ekonomik ve Sosyal Konseyde (ECOSOC) danışmanlık statüsü aldı. Peki Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi (ECOSOC) Danışmanlık Statüsü ne anlama geliyor?

Birleşmiş Milletler; Genel Kurul, Genel Sekreterlik, Güvenlik Konseyi, Uluslararası Adalet Divanı ve BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi (ECOSOC) olmak üzere beş aktif organdan oluşmaktadır. Ekonomik ve Sosyal Konsey, bu organlar içerisinde ekonomik ve sosyal ilişkileri düzenleyen, uluslararası politika yapımına katılan ve altındaki organların koordinasyonunu sağlayan organdır. Bu organın alt kurulları arasında olan komisyonlar sürdürülebilir gelişmeden fırsat eşitliğine, suç önlemeden uyuşturucu madde kullanımına kadar oldukça geniş bir alanda çalışmaktadır. Ayrıca bu konsey; Uluslararası Para Fonu – IMF, Dünya Sağlık Örgütü – WHO, Dünya Bankası gibi organizasyonlarla işbirliğini yürüten kurumdur. Yine ECOSOC’un altında , tüm bu çalışma alanlarına katkıda bulunması için uluslararası organizasyonları koordine etmek adına sivil toplum kuruluşları kurulu vardır. Bu kurul, Birleşmiş Milletlerin yerel ve uluslararası tüm sivil toplum kuruluşları ile ilişkilerini düzenleyen tek kuruldur. Bu kurul, 1945’ten beri bilgi paylaşımı, politika yapımı, ortak projeler düzenlenmesi ve hem teknik bilgi hem de sahadaki faaliyetleri ile Ekonomik ve Sosyal Konseyin çalışma alanlarına katkıda sağlanması için sivil toplum kuruluşlarından destek almak amacıyla danışmanlık statüsü vermektedir.

Ekonomik ve Sosyal Konseyde danışman statüleri, genel (general), özel (special) ve görevli (roster) olmak üzere üçe ayrılır. Genel statü, uluslararası ölçekte ve Ekonomik ve Sosyal Konseyin çalışma alanlarının çoğu ile doğrudan ilişkili olan büyük sivil toplum kuruluşlarına verilmektedir. Özel statü ise Ekonomik ve Sosyal Konseyin çalıştığı alanlardan birkaçında özel olarak çalışan, görece yeni ve bölgesel sivil toplum kuruluşlarına verilmektedir. Görevli statüsü ise genel ve özel statü şartlarının dışında kalan, dar bir alanda çalışan ve teknik olarak önemli katkılar verebilecek sivil toplum kuruluşlarına verilmektedir.

Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi tarafından danışmanlık statüsü verilmeye ilk olarak 1945 yılında 41 sivil toplum kuruluşuna danışmanlık statüsü verilmesiyle başlanmıştır. Bugün, danışmanlık statüsüne sahip sivil toplum kuruluşu sayısı 5.000’den fazladır. Bu sivil toplum kuruluşlarından 29’u Türkiye’de bulunmaktadır. Sivil Yaşam Derneği, bu 29 dernek arasında yer alan tek gençlik derneğidir.

Hangi sivil toplum kuruluşları bu statüye başvurabilir?

Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi Sivil Toplum Kuruluşları Kurulunun belirttiğine göre;

  • Resmi olarak en az iki yıldır faaliyette bulunan,
  • Merkezi yönetim ofisi olan,
  • Üyeleri adına konuşma yetkisi olan,
  • Temsilci bir yapıya sahip olan,
  • Hesap verilebilirlik ölçütlerine sahip olan,
  • Demokratik ve şeffaf karar alma süreçleri olan
    sivil toplum kuruluşları, danışmanlık statüsüne başvurabilir. Ayrıca STK (NGO) isminin de işaret ettiği gibi, bu organizasyonların devletten bağımsız olması gerekmektedir.

Peki danışmanlık statüsü ne işe yarar?

Ekonomik ve Sosyal Konsey Danışmanlık Statüsüne sahip olan sivil toplum kuruluşları, Birleşmiş Milletler çalışmalarına aşağıdaki şekillerde doğrudan katkıda bulunabilir:

  • Uluslararası konferanslara ve etkinliklere katılarak,
  • Bu etkinliklerde yazılı ve sözlü beyanlarda bulunarak,
  • Bu etkinliklerde, kendi yan etkinliklerini (side-event) düzenleyerek ve diğer yan etkinliklere, tartışmalara ve panellere katılarak,
  • BM merkezlerinde doğrudan bulunarak,
  • Bu etkinliklerde ve yapılarda farklı devlet görevlileri ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri ile ağ-bağ geliştirerek ve lobicilik yaparak.

Ayrıca farklı organizasyonlar da bu akreditasyonu tanımakta ve bu kapsamda yukarıda belirtilenlere benzer haklar vermektedir.

Özetleyecek olursak, Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal Konseyi (ECOSOC), Birleşmiş Milletlerin ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarıyla ilişkisini düzenleyen, sivil toplum kuruluşları alt kuruluna sahip konseydir. Konsey, her yıl belirli koşulları sağlayan sivil toplum kuruluşlarına, birikimlerinden faydalanmak ve küresel hedeflere ulaşmak için işbirliğini artırmak amacıyla akreditasyon sağlamaktadır. Bu akreditasyon, Birleşmiş Milletlerin ve/veya Ekonomik ve Sosyal Konseyin düzenlediği toplantılara katılma ve bu toplantılarda söz sahibi olma, diğer akredite kuruluşlara ulaşarak ortak projeler geliştirme imkanı sunmaktadır. Yani ECOSOC Danışmanlık Statüsü, ulusal bir derneğin yurtdışına açılıp etki alanını artırması için büyük fırsatlar sunmaktadır.